Minimum Əməkhaqqı Siyasəti Simulyatoru
Bu interaktiv simulyator minimum əməkhaqqı siyasətində edilən dəyişikliklərin əmək müqavilələrinin sayı, yoxsulluq, real ailə gəliri və gəlir qrupları üzrə bölgü üzərində yarada biləcəyi mümkün təsirləri qiymətləndirmək üçün hazırlanmışdır.
İstifadəçi 2022–2024-cü illər üzrə real göstəriciləri Excel və ya CSV faylı kimi yükləyir. Sistem həmin baza məlumatlarından istifadə edərək 2025–2030 dövrü üçün əsas göstəriciləri avtomatik proqnozlaşdırır və seçilən minimum əməkhaqqı ssenarisinə görə nəticələri hesablayır.
Modeldə hədəf minimum əməkhaqqı, tam tətbiq ili və hədəf ildən sonrakı indeksləşmə qaydası seçilə bilər. İndeksləşmə İqtisadiyyat Nazirliyinin inflyasiya proqnozu, orta inflyasiya və ya median inflyasiya əsasında aparıla bilər.
Qeyd: Bu alət rəsmi proqnoz deyil; istifadəçinin daxil etdiyi real məlumatlar və seçilmiş model parametrləri əsasında simulyasiya nəticəsi yaradır.
Seçilmiş ssenari
Hədəf minimum əməkhaqqı və tətbiq ili seçildikcə bu hissə avtomatik yenilənəcək.
İndeksləşmə
Hədəf ildən sonrakı düzəliş qaydası burada göstəriləcək.
Nəticə məntiqi
Excel faylı inteqrasiya ediləndən sonra baza il, inflyasiya və 2030 nəticəsi burada görünəcək.
Minimum Əməkhaqqının İllər Üzrə Səviyyəsi
AZN
Əmək Müqaviləsində Mümkün Dəyişmə
Milyon müqavilə
Yoxsulluqda Olan Əhali Sayında Dəyişmə
Milyon nəfər
Yoxsulluğa Daxil Olan və Yoxsulluqdan Çıxan Əhali
Milyon nəfər
Real Ailə Gəlirində Ümumi Dəyişmə
Milyard AZN
Real Ailə Gəlirində Dəyişmənin Gəlir Qrupları Üzrə Bölgüsü, 2028
Milyard AZN
Əmək Müqavilələri, Gəlir və Yoxsulluq Üzrə Yekun Nəticələr
| Göstərici | 2025 | 2026 | 2030 |
|---|---|---|---|
| Cədvəli görmək üçün məlumat faylı yükləyin. | |||
Cədvəldəki dəyərlər seçilmiş ssenariyə, real 2022–2024 məlumatlarına və 2025–2030 avtomatik proqnozuna əsasən hesablanır.
Model Qeydləri və Fərziyyələr
Bu simulyator rəsmi proqnoz deyil. 2022–2024 məlumatları istifadəçinin yüklədiyi real statistik məlumatlara əsaslanır. 2025–2030 göstəriciləri isə keçmiş artım tempi və trend əsasında avtomatik proqnozlaşdırılır.
- Excel-də əlavə model sütunları varsa, sayt həmin dəyərləri istifadə edir.
- Əlavə model sütunları boşdursa, paneldəki nəzəri parametrlər istifadə olunur.
- Panel də boşdursa, sistem nəzəri default dəyərlərlə hesablayır.
- Hədəf minimum əməkhaqqı qutuda sərbəst yazıla bilər; slider isə 5 AZN addımlarla işləyir.
- Hədəf ildən sonra minimum əməkhaqqı sabit qala, İqtisadiyyat Nazirliyinin inflyasiya proqnozu ilə, orta inflyasiya ilə və ya median inflyasiya ilə indeksləşə bilər.
- Gəlir qrupları üzrə bölgü qrafiki seçilmiş Tam Tətbiq İli üçün hesablanır.
Qeyd: Əmək müqavilələrinin sayı üzrə 1.06, 0.50 və 1.50 dəyərləri ekonometrik olaraq sübut edilmiş sabit elastikliklər deyil. Bunlar 2025-ci il üzrə sınaq və ssenari qiymətləndirmələrində istifadə edilən kalibrasiya əmsallarıdır.
İstifadə Olunan Hesablama və Proqnoz Formulları
1. 2025–2030 Avtomatik Proqnoz
Əmək müqavilələrinin sayı və əhali üçün orta illik artım tempi:
artım = (son dəyər / ilk dəyər)^(1 / dövr sayı) - 1proqnoz dəyəri = əvvəlki dəyər × (1 + artım)
İnflyasiya dərəcəsi üçün 2022–2024 orta dəyəri istifadə olunur:
proqnoz inflyasiya dərəcəsi = orta(2022–2024 inflyasiya dərəcəsi)
Yoxsulluq, təsirlənən işçi payı və orta ailə ölçüsü üçün trend davam etdirilir:
illik dəyişmə = (son dəyər - ilk dəyər) / dövr sayıproqnoz dəyəri = əvvəlki dəyər + illik dəyişmə
Model əmsalları Excel-də varsa Excel-dən, yoxdursa paneldən, panel də boşdursa nəzəri default dəyərdən götürülür.
parametr = Excel dəyəri və ya panel dəyəri və ya nəzəri default dəyər
2. Minimum Əməkhaqqı Ssenarisi
Baza il: 2024
siyasət minimum əməkhaqqı = faktiki minimum əməkhaqqı və ya mövcud qanun minimum əməkhaqqı
Əgər il 2024-dən sonra və hədəf ildən əvvəldirsə:
siyasət minimum əməkhaqqı = baza minimum əməkhaqqı + ((hədəf minimum əməkhaqqı - baza minimum əməkhaqqı) / (hədəf il - 2024)) × (il - 2024)
Əgər il hədəf ildən sonradırsa və indeksləşmə seçilməyibsə:
siyasət minimum əməkhaqqı = hədəf minimum əməkhaqqı
Əgər İqtisadiyyat Nazirliyinin inflyasiya proqnozu ilə indeksləşmə seçilibsə və il hədəf ildən sonradırsa:
siyasət minimum əməkhaqqı = əvvəlki il minimum əməkhaqqı × (1 + həmin ilin inflyasiya dərəcəsi)
Əgər orta inflyasiya ilə indeksləşmə seçilibsə:
siyasət minimum əməkhaqqı = əvvəlki il minimum əməkhaqqı × (1 + 2022–2024 orta inflyasiya)
Əgər median inflyasiya ilə indeksləşmə seçilibsə:
siyasət minimum əməkhaqqı = əvvəlki il minimum əməkhaqqı × (1 + 2022–2024 median inflyasiya)
3. Minimum Əməkhaqqı Fərqi
əməkhaqqı fərqi = ln(siyasət minimum əməkhaqqı / mövcud qanun minimum əməkhaqqı)
4. Əmək Müqavilələrinin Sayında Dəyişmə
əmək müqavilələrinin sayında orta dəyişmə = ümumi əmək müqavilələrinin sayı × təsirlənən müqavilələrin payı × orta kalibrasiya əmsalı × əməkhaqqı fərqiaz təsir = ümumi əmək müqavilələrinin sayı × təsirlənən müqavilələrin payı × az təsir üzrə kalibrasiya əmsalı × əməkhaqqı fərqiçox təsir = ümumi əmək müqavilələrinin sayı × təsirlənən müqavilələrin payı × çox təsir üzrə kalibrasiya əmsalı × əməkhaqqı fərqi
5. Yoxsulluq üzrə Hesablamalar
yoxsul əhali = toplam əhali × yoxsulluq dərəcəsiyoxsulluğun azalması = yoxsul əhali × yoxsulluq elastikliyi × əməkhaqqı fərqiiş itkisi ilə yoxsulluq artımı = əmək müqavilələrinin sayında mənfi dəyişmə × orta ailə ölçüsü × iş itkisi sonrası riskorta yoxsulluq dəyişikliyi = iş itkisi ilə yoxsulluq artımı - yoxsulluğun azalması
6. Ailə Gəliri üzrə Hesablamalar
ümumi əməkhaqqı qazancı = təsirlənən işçilər × aylıq əməkhaqqı artımı × 12 / 1000real ailə gəliri dəyişikliyi = ümumi əməkhaqqı qazancı - iş itkisi gəlir itkisi - qiymət təsiri - biznes gəliri offset